Yaşam

Millî Mücadele’de İstihbarat Ondan Soruluyordu: Kazandığımız Zaferde Büyük Katkısı Olan Topkapılı Cambaz Mehmet Bey

Cesareti ve iş bitiriciliği ile düşman hatlarında korku salmıştı. Onun hikâyesi, zekâ ve cesaretin bir araya geldiğinde neler başarabileceğinin en güzel örneklerinden biri.

Vatan sevgisi uğruna yaptıkları ile tarihin tozlu raflarından Cambaz Mehmet Bey’in hikâyesini çıkarıyoruz.

Cambaz Mehmet Bey, 1 Temmuz 1874’te İstanbul’da doğdu.

Aldığı eğitimi bilmesek de kendisi vatan aşkı ile yanıp tutuşan birisiydi. Çanakkale Savaşı’nda er olarak görev alan Mehmet Bey, Mustafa Kemal’in ilgisini çekmişti ve ona “canıyla oynamaktan korkmayan” anlamında “canbaz” lakabını vermişti. Cesaretinden dolayı da Cambaz, çavuşluğa yükseltildi.

Mim Mim isimli gizli grubun İstanbul ayağında o vardı.

İstanbul’un işgali sürecinde de görevini sürdürdü. Mustafa Kemal Paşa ile İstanbul’da görüşmeler yaptı. Paşa, İstanbul’da gizli bir örgütlenme istiyordu ve bunun için de “Mim Mim” grubu kuruldu.

Müsellâh Müdâfaa-i Milliye adıyla kurulan grubun kısaltması “M.M” idi. Osmanlıca okunuşu “Mim Mim” olduğu için de grubun adı bu şekilde anılmaya başladı. Grup, gerekli istihbaratları toplayıp Anadolu’ya iletecekti. Ayrıca illegal yollardan silah ve mühimmat kaçırarak yine Anadolu’ya ulaştırılacaktı.

Mustafa Kemal, Mehmet Bey’e bu görevi verdikten sonra akıllarda bir sözü kaldı: Göreyim seni Cambaz Mehmet Bey…

Millî Mücadele’de yaptıkları ile de tarihe geçti.

Ordudan alınan silahların deposunu öğrendi, İstanbul’un tüm hırsızlarını topladı ve depolardan silahları çalarak Anadolu’ya kaçırdı.

Hırsız, işsiz ve haraççı herkesi toplayıp vatan uğrunda mücadeleye dahil etti. Mustafa Kemal’e Bandırma Vapuru’na kadar 19 kişi ile eşlik edip güvenliğini sağladı. Onu uğurladıktan sonra İstanbul’a döndü ve hiç durmadan çalışmaya devam etti.

Kimliğini gizleyerek İngiliz casuslarıyla çalıştı. Anadolu’daki İngiliz ajanları deşifre etti. Hilafet Ordusu’nun hareket planını da öğrendi.

Takdirname ve İstiklal Madalyası ile ödüllendirildi.

Lozan Antlaşması’nın imzalanması ile İstanbul’daki gizli gruplar hükümsüz kılındı. Mim Mim grubu da faaliyetlerine son vermiş oldu.

24 Haziran 1923’te TBMM’de oy birliğiyle karar alındı ve Cambaz Mehmet Bey’e “vatana üstün hizmet” sebebiyle bin 500 liralık aylık maaş bağlandı.

Ancak Cambaz, “Ben bir şey yapmadım, vatana hizmet ettim.” diyerek maaşı reddetti ve talimat vererek aylık maaşını Kızılay’a bağışladı.

15 Şubat 1926 tarihli karar ile de beyaz şeritli İstiklal Madalyası aldı. 1 Haziran 1932’deki yaşadığı apartmandaki yangından sonra hayatını kaybeden Cambaz Mehmet Bey, çalışmayı hiç bırakmadı ve siyasetin içinde yer almaya devam etti.

Popüler kültürde de adından söz ettirdi.

Fedai geleneğinin örneklerinden biri Mehmet Bey karakteri 2020’de yayımlanan Ya İstiklal Ya Ölüm dizisinde Birkan Sokullu, 2023’te yayımlanan Zaferin Rengi filminde ise Timuçin Esen tarafından canlandırıldı.

Kaynaklar: İstanbul Dergi, Türkiye Gençlik Birliği, Atatürk Ansiklopedisi

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

-
Başa dön tuşu
escort
istanbul escort
istanbul escort
istanbul escort
istanbul escort
istanbul escort
adalar escort
arnavutköy escort
ataşehir escort
avcılar escort
bağcılar escort
bahçelievler escort
bakırköy escort
başakşehir escort
bayrampaşa escort
beşiktaş escort
beykoz escort
beylikdüzü escort
beyoğlu escort
büyükçekmece escort
çatalca escort
çekmeköy escort
esenler escort
esenyurt escort
eyüp escort
fatih escort
gaziosmanpaşa escort
güngören escort
kadıköy escort
kağıthane escort
kartal escort
küçükçekmece escort
maltepe escort
pendik escort
sancaktepe escort
sarıyer escort
şile escort
silivri escort
şişli escort
sultanbeyli escort
sultangazi escort
tuzla escort
ümraniye escort
üsküdar escort
zeytinburnu escort
istanbul escort